تغییرات اقلیمی به‌عنوان یکی از چالش‌های بنیادین قرن بیست‌ویکم، پایداری و عملکرد زیرساخت‌های حیاتی را تحت تأثیر قرار داده و ضرورت بازنگری در انتخاب مصالح مورد استفاده در ساخت و نگهداری آن‌ها را برجسته کرده است. در این میان، مصالح پایدار و هوشمند به‌عنوان دو رویکرد مکمل برای افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها مطرح شده‌اند. این پژوهش با هدف تحلیل روندهای کلیدی توسعه این مصالح و تبیین سناریوهای آینده‌نگرانه به‌منظور شناسایی نقش آن‌ها در ایجاد زیرساخت‌های مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی انجام شده است.روش‌شناسی تحقیق مبتنی بر رویکردی ترکیبی شامل مرور نظام‌مند منابع علمی، تحلیل روندهای فناورانه در حوزه مصالح پایدار و هوشمند، و تدوین سناریوهای آینده‌پژوهانه بوده است. تحلیل روندها نشان داد که توسعه مصالح پایدار از مسیر کاهش اثرات زیست‌محیطی، بهبود دوام و ادغام فناوری‌های نوین مانند نانو و زیست‌فناوری پیروی می‌کند. در مقابل، مصالح هوشمند با ایجاد قابلیت‌هایی مانند پایش لحظه‌ای سازه، خودترمیمی و پاسخ‌دهی فعال، امکان مدیریت پیش‌بینانه و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها را فراهم می‌سازند. سناریوهای تدوین‌شده نیز نشان می‌دهند که در تمامی مسیرهای محتمل آینده—اعم از گذار سریع، گذار تدریجی، فشار اقلیمی یا رکود فناورانه—نقش این مصالح در بهبود عملکرد زیرساخت‌ها اجتناب‌ناپذیر است.نتایج پژوهش بیانگر آن است که مصالح پایدار و هوشمند ستون‌های اصلی توسعه زیرساخت‌های مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی هستند. هم‌افزایی میان این دو رویکرد، همراه با بهره‌گیری از آینده‌پژوهی، پایه‌ای برای طراحی سامانه‌های زیرساختی نسل آینده فراهم می‌کند که قادرند در برابر شرایط اقلیمی متغیر عملکردی پایدار، قابل‌اعتماد و سازگار ارائه دهند.

مصالح پایدار مصالح هوشمند تاب‌آوری زیرساخت تغییرات اقلیمی آینده‌پژوهی.