موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات 2676-5764 7 80 2026 02 02 کارکردهای خانواده در نظام تربیتی نهج‌البلاغه و راهکارهای مقابله با آسیب‌های فرهنگی 1 11 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA فاضل کارشناس ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه بین المللی خلیج فارس، خرمشهر، ایران کوروش کارشناسی راهنمایی و مشاوره، تربیت معلم شهید مدرس ایلام، ایران 2025 10 26 خانواده به‌عنوان نخستین و بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تربیت اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی انسان‌ها دارد. تغییرات فرهنگی و اجتماعی در جوامع معاصر، خانواده‌ها را با انواع تهدیدها و آسیب‌های فرهنگی مواجه کرده است که سلامت تربیتی و انسجام اجتماعی را تهدید می‌کند.این پژوهش با هدف تحلیل کارکردهای خانواده در نظام تربیتی نهج‌البلاغه و شناسایی راهکارهای مقابله با آسیب‌های فرهنگی روز انجام شد.پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای متون نهج‌البلاغه و مطالعات تربیتی و اجتماعی است. داده‌ها از طریق مطالعه متون اصلی و منابع ثانویه جمع‌آوری و با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند.تحلیل متون نهج‌البلاغه نشان می‌دهد که خانواده محیطی چندبعدی است که وظایف تربیتی، اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی را به‌طور همزمان ایفا می‌کند. والدین به‌عنوان نخستین مربیان، مسئول انتقال ارزش‌ها و ایجاد محیط امن و حمایتی برای فرزندان هستند و فرزندان نیز با احترام و مسئولیت‌پذیری، انسجام خانواده را تقویت می‌کنند. تعامل مثبت میان اعضای خانواده، تربیت نسل آینده را مؤثرتر می‌سازد و خانواده را در مقابله با تهدیدهای فرهنگی توانمند می‌نماید. از جمله مهم‌ترین آسیب‌های فرهنگی روز می‌توان به تضعیف ارزش‌های اخلاقی، کاهش ارتباط میان نسلی، نفوذ سبک زندگی غیرسازنده، تأثیر منفی رسانه‌ها و بحران هویت فرهنگی اشاره کرد. آموزه‌های نهج‌البلاغه راهکارهایی عملی برای مقابله با این آسیب‌ها ارائه می‌کنند و می‌توانند خانواده را در حفظ انسجام و تقویت نقش تربیتی خود توانمند سازند.بازخوانی و کاربرد آموزه‌های نهج‌البلاغه در خانواده‌های معاصر، چارچوبی عملی و علمی برای تربیت فرزندان، حفظ ارزش‌های اخلاقی و مقابله با آسیب‌های فرهنگی فراهم می‌کند و می‌تواند سلامت فردی و اجتماعی جامعه را تقویت نماید. /downloadfilepdf/18657