موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات 2676-5764 7 79 2026 02 08 نقش تعاملات معلم ـ دانش آموز بر شکل گیری ذهنیت رشد، باورهای شایستگی و پایداری در یادگیری در دانش آموزان با پیشیرفت تحصیلی پایین 13 27 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مرجان کارشناس ارشد روان شناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیک 2025 10 26 پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش تعاملات معلم ـ دانش‌آموز در شکل‌گیری ذهنیت رشد، باورهای شایستگی و پایداری در یادگیری دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین انجام شد. این مطالعه می‌کوشد سازوکارهای انگیزشی ـ شناختی مؤثر بر تداوم یادگیری این گروه از دانش‌آموزان را در قالب یک مدل مفهومی منسجم بررسی کند.پژوهش از نظر روش، توصیفی همبستگی و با رویکرد کمی انجام شد. جامعه آماری شامل ۳۸۰ نفر از دانش‌آموزان مقطع متوسطه با پیشرفت تحصیلی پایین بود که از میان آن‌ها ۱۹۰ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد تعاملات معلم ـ دانش‌آموز، ذهنیت رشد، باورهای شایستگی (خودکارآمدی تحصیلی) و پایداری در یادگیری گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، تحلیل همبستگی و مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که تعاملات معلم دانش‌آموز تأثیر مستقیم و معناداری بر ذهنیت رشد دانش‌آموزان دارد. همچنین ذهنیت رشد به‌طور معناداری باورهای شایستگی را پیش‌بینی کرد و باورهای شایستگی نیز قوی‌ترین تأثیر مستقیم را بر پایداری در یادگیری نشان دادند. علاوه بر این، اثر غیرمستقیم تعاملات معلم دانش‌آموز بر پایداری یادگیری از طریق ذهنیت رشد و باورهای شایستگی معنادار بود. شاخص‌های برازش مدل حاکی از تناسب مطلوب مدل مفهومی با داده‌های تجربی بودند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پایداری در یادگیری دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین، بیش از آنکه به ویژگی‌های ثابت فردی وابسته باشد، متأثر از کیفیت تعاملات آموزشی و سازه‌های انگیزشی و شناختی است. تقویت تعاملات رشدمدار معلم می‌تواند از طریق شکل‌دهی ذهنیت رشد و باورهای شایستگی، به افزایش پایداری یادگیری این دانش‌آموزان منجر شود. این نتایج پیامدهای کاربردی مهمی برای بهبود کیفیت تعاملات آموزشی و طراحی مداخلات حمایتی در محیط‌های آموزشی دارد. /downloadfilepdf/18948