موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات 2676-5764 3 27 تحلیل حق کسب و پیشه در قانون، دکترین و نظریه ها و آرای قضایی 49 30 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA صحبت قاضی دادگستری محمّدمهدی استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، مجتبی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه میبد، پژوهشگر مطالعات اسلامی و مدرس دانشگاه برخی «سرقفلى»را به «حقى که بازرگان و کاسب نسبت به محلى پیدا مى‏کند به جهت تقدم در اجاره، شهرت، جمع آورى مشترى و غیره» تعریف کرده ‏اند. این تعریف در واقع تبیین و توضیح موردى است که ما به عنوان حق کسب و پیشه و تجارت مى‏شناسیم. مؤلفان مذکور به معناى حقوقى و تخصصى کلمه‏ى «سرقفلى» توجه ننموده‏اند، بلکه درصدد بیان مفهوم عرفى و متداول آن بوده‏اند. برخی ازبزرگان علم حقوق، سرقفلى را در مفهوم عام و جهانى آن چنین تعریف مى‏کند: «حقى است بر مشتریان دایم و سرمایه‏ى تجارتخانه (و ادامه مى‏دهد:) این حق را در فارسى «مایه‏ى تجارت» مى‏توان ترجمه کرد... ولى سرقفلى در حقوق ایران مفهومى بدین وسعت ندارد. حق سرقفلى، که قانون روابط موجر و مستأجر از آن به «حق کسب یا پیشه یا تجارت» تعبیر کرده است، حقى است که به موجب آن مستأجر متصرف در اجاره کردن محل کسب خود بر دیگران، مقدم شناخته مى‏شود و در عرف بازار نیز وقتى مى‏گویند: سرقفلى مغازه‏اش را فروخت؛ یعنى آن را تخلیه کرد و به دیگرى واگذار نمود و این مفهوم هیچ گاه شامل انتقال سرمایه تاجر و نام تجارى او نمى‏شود». به نظر مى‏رسد این مناقشات به حسب ظاهر از خلط غیرلازم و شاید هم نادرست «سرقفلى» با «حق کسب و پیشه و تجارت» ناشى شده باشد.که به صورت خلاصه بررسی خواهد شد. /downloadfilepdf/845349